Wanilia, wawrzyn i ziele angielskie

Wanilia płaskolistna
nadrzewne pnącze, pochodzące z Ameryki Południowej, obecnie uprawiane głównie w Meksyku, na Seszelach, Reunionie i Madagaskarze.
W strączkach wysuszonych i przefermentowanych wykrystalizowuje się wanilina, o charakterystycznym aromacie. Zast. kulinarne.: do wszelkich potraw słodkich, …

Trybuła i tymianek

trybułaTrybuła ogrodowa
roślina jednoroczna, pochodząca przypuszczalnie ze stepów Wschodu, uprawiana w wielu krajach (m.in. w Polsce) i dziczejąca. Liście zawierają olejek eteryczny. Zast. kulinarne.: surowiec na zupę podawaną z jajkiem na twardo i śmietaną, dodatek …

Rozmaryn i szafran

rozmarynRozmaryn lekarski
krzewinka wysokości do 2 m, wywodząca się ze strefy śródziemnomorskiej, tam też nadal występuje w stanie dzikim oraz uprawiana (w Polsce w doniczkach). Liście zawierają aromatyczny olejek eteryczny. Zast. kulinarne.: do potraw mięsnych, …

Pieprz

Pieprz czarny
pnącze długości do 12 m, uprawiane w Indiach, na Półwyspie Malajskim, w Afryce tropikalnej (Wybrzeże Pieprzowe), na Antylach i w Brazylii. Z suszonych owoców zielonych otrzymuje się przyprawę pieprz czarny, a z owoców dojrzałych (lub z pieprzu czarnego) …

Ogórecznik lekarski i papryka

ogorecznikOgórecznik lekarski
roślina jednoroczna, uprawiana w Europie i Ameryce Północnej; w Polsce spotykana raczej rzadko, głównie jako chwast ogrodowy. Nie należy go suszyć, gdyż traci aromat. Młode liście mają smak i zapach ogórka. Zast. kulinarne.: do sałatek, zielonych sosów. Ogórecznik …

Majeranek i melisa

majeranekMajeranek ogrodowy
roślina jednoroczna lub dwuletnia, pochodzi z Indii; uprawiana w środkowej i południowej Europie, północnej Afryce, środkowej Azji i Ameryce. Używane są liście świeże lub suszone. Zast. kulinarne.: do zup, mięs, jarzyn, potraw z roślin strączkowych,
Zast. lecznicze.: działa …

Koper i lawenda

koperKoper ogrodowy
roślina jednoroczna, pochodząca zapewne z Persji, rośnie dziko w Indiach, Iranie, Egipcie, a także w rejonach Kaukazu; w Polsce uprawiana oraz spotykana w stanie zdziczałym. Owoce mają dużą zawartość olejku eterycznego. Używane są młode pędy oraz wykształcone łodygi …

Kminek i kolendra

Kminek zwyczajny
roślina dwuletnia, pospolita w całym kraju, uprawiana na wszystkich kontynentach. Używane są nasiona zawierające aromatyczny olejek eteryczny, niekiedy liście na sałatę. Zast. kulinarne.: do kiełbas, sera, chleba, kapusty, buraków, mięs.
Zast. lecznicze.: likwiduje wzdęcia, pobudza czynności żołądka, działa …

Goździki i hyzop lekarski

Goździki
suszone pąki kwiatowe goździkowca korzennego, zwanego też goździkowym drzewem lub jambłusznikiem goździkowym, zrywane tuż przed kwitnieniem. Ojczyzną goździkowca są wyspy Molukki, gdzie uprawia się go nadal na wielką skalę; ponadto jest uprawiany w Tanzanii, na Madagaskarze i wschodnim wybrzeżu …

Fenkuł i gorczyca

Fenkuł – koper włoski
roślina dwu- lub wieloletnia, pochodząca z krajów śródziemnomorskich, uprawiana w Europie. Używane są świeże liście i nasiona. Zast. kulinarne.: do jarzyn, sera, chleba.
Zast. lecznicze.: pobudza czynności żołądka, likwiduje nadmierną fermentację i wzdęcia, działa wykrztuśnie i …